Taç atışı kuralları, topun yan çizgiyi tamamen geçerek oyun alanı dışına çıkması durumunda oyunun nasıl yeniden başlatılacağını belirleyen futbol kurallarıdır. Atış, elle ve iki ayak yere basacak şekilde yapılır; doğrudan gol atılamaz ve ofsayt kuralı bu pozisyonda geçerli değildir.
Taç Atışı Nedir ve Ne Zaman Verilir?
Taç atışı, topun tamamının yan çizgiyi -yerden ya da havadan fark etmez- geçip oyun alanının dışına çıkmasıyla ortaya çıkan bir duraklama anıdır. Burada kritik nokta topun “tamamının” çizgiyi geçmesidir; top çizginin üzerindeyken hâlâ oyun devam eder, sadece tümüyle dışarı çıktığı an oyun durur.
Topu en son kim değdiyse, taç atışı o oyuncunun takımının rakibine verilir. Yani savunma oyuncusu topu kendi yan çizgisinden dışarı çıkarırsa, atışı hücum eden takım kullanır. Bu basit gibi görünen kural, özellikle hızlı geçen pozisyonlarda hakem yardımcılarının en çok yoğunlaştığı anlardan biridir çünkü çizgi hattına en yakın kişi genelde asistan hakemdir.
Taç atışı, topun oyun alanından çıktığı noktadan yapılır; oyuncunun keyfi biçimde birkaç metre ileri ya da geri gidip atış yapması kurallara aykırıdır. Hakem gerekli gördüğünde atışın konumunu düzeltebilir.
Taç Atışı Kuralları Nelerdir?
IFAB Kural 15 uyarınca oyuncu sahaya dönük durur; her ayağının bir kısmı çizgide veya çizginin dışındaki zeminde kalır. Topu çıktığı yerden, iki eliyle başının arkasından ve üzerinden atar. Top sahaya girdiğinde oyundadır. İki elin eşit kuvvet uygulaması şeklinde ayrı bir şart yoktur.
Taç Atışında Hangi Durumlar İhlal Sayılır?
Hatalı atış tekniğinde taç rakibe geçer. Atıcı, top başka oyuncuya değmeden yeniden dokunursa kural olarak endirekt serbest vuruş verilir; elle oynama ihlalinin yaptırımı ayrıca değerlendirilir. Bu iki durum aynı karar değildir.
Rakip Oyuncuların Uyması Gereken Mesafe
Rakipler, atışın yapılacağı çizgi noktasından en az iki metre uzakta durmalıdır. Haksız engelleme veya dikkat dağıtma, iki metrelik mesafeden daha yakına gelme de dahil, ihtar gerektirir; atış yapılmışsa endirekt serbest vuruş verilir.
Taç Atışından Doğrudan Gol Olur mu?
Doğrudan gol olmaz. Top başka oyuncuya değmeden rakip kaleye girerse kale vuruşu; atıcının kendi kalesine girerse rakibe köşe vuruşu verilir. Başka bir oyuncunun dokunuşundan sonraki pozisyon ise normal oyun kurallarıyla değerlendirilir.
Taç Atışında Ofsayt Kuralı Geçerli mi?
IFAB Kural 11 gereğince topu doğrudan taç atışından alan oyuncu için ofsayt ihlali yoktur. Takım arkadaşının sonraki oynayışı yeni bir ofsayt değerlendirmesi doğurabilir. Kalecinin elindeki topu oyuna göndermesi bu istisnalardan biri değildir; kale vuruşuyla karıştırılmamalıdır.
Taç Atışı Maçın Akışını ve Sonucunu Nasıl Etkiler?
Taç atışları tek başına skor belirleyici pozisyonlar değildir ama maçın ritmini şekillendirmede önemli rol oynar. Özellikle rakip yarı sahada kazanılan taç atışları, hücum organizasyonunun başlangıç noktası olabilir. Uzun taç atışı yeteneği olan oyuncular, kornere benzer tehlikeli pozisyonlar üretebilir.
Taç sayısı tek başına saha hakimiyetini veya maç sonucunu göstermez. Konum ve sonraki aksiyonlar birlikte incelenmelidir; bu ayrım futbol kurallarını taktik yorumdan ayırır.
2026/27: Geciktirilen Taçta Beş Saniye
IFAB geri sayım protokolüne göre hakem, taç kasıtlı geciktirildiğinde düdük ve görünür işaretle beş saniyelik sayımı başlatır. Bu, her taç için top dışarı çıktığı anda otomatik başlayan bir sayaç değildir. Süre sonunda top oyuna girmemişse taç aynı noktadan rakibe verilir; tam o anda atış hareketi sürüyorsa oyuncu cezalandırılmaz. Rakibin yeni başlayışını ayrıca aşırı geciktirme, ihtar gerektirebilir.
Taç Atışıyla İlgili Sık Karıştırılan Kurallar Nelerdir?
Hatalı atış tekniği, atıcının ikinci dokunuşu ve rakibin engellemesi ayrı ihlallerdir. Hepsi için “taç tekrar edilir” veya “mutlaka sarı kart çıkar” demek doğru değildir. Disiplin yaptırımıyla oyunun yeniden başlama biçimini ayrı okuyun; ihtarın ne anlama geldiği bu ayrımı tamamlar.
Kaynaklar, IFAB 2026/27 Kural 15, Kural 11 ve geri sayım protokolüdür. 18+ — içerik bilgilendirme amaçlıdır. Sorumlu oyun bilgileri ayrıca sunulur.
Sıkça Sorulan Sorular
Taç atışı ne zaman verilir?
Topun tamamı, yan çizgiyi yerden veya havadan geçip oyun alanının dışına çıktığında, topu en son değdiren takımın rakibine taç atışı verilir.
Taç atışından doğrudan gol olur mu?
Hayır, taç atışından doğrudan gol atılamaz. Top kaleye girse bile gol sayılmaz, oyun kale vuruşu veya köşe vuruşuyla yeniden başlatılır.
Taç atışında ofsayt kuralı geçerli midir?
Topu doğrudan taç atışından alan oyuncu için ofsayt ihlali yoktur. Takım arkadaşının sonraki oynayışında normal ofsayt değerlendirmesi yapılabilir; bütün pozisyon muaf değildir.
Taç atışı yanlış yapılırsa ne olur?
Hatalı atış tekniğinde taç rakibe geçer. Atıcının ikinci dokunuşu veya rakibin engellemesi farklı yaptırımlara tabidir; bütün ihlaller aynı yeniden başlama kararını doğurmaz.